1868 r. Pierwsze zawody
Michaux otwiera pierwszy sklep i fabrykę, w której wytwarza trzy do pięciu welocypedów dziennie, stopniowo udoskonalając je, wprowadza np. siodełko ze stalowymi sprężynami. Konstruuje też obręcze zdolne utrzymać oponę z pełnej gumy, dzięki czemu jazda staje się trochę wygodniejsza. Jeden z francuskich zegarmistrzów wynajduje wolne koło.W tym samym roku w angielskim Coventry, James Starley, określany mianem ojca przemysłu rowerowego, rozpoczyna produkcję welocypedów.

1869 r. Bicykl
Po raz pierwszy zostaje użyta nazwa bicykl. Patent na pojazd o takiej nazwie zostaje wydany w Angli dla Stassen?a.Na trasie z Paryża do Rouen, liczącej 133,5 km, odbywa się wyścig, w którym bierze udział 200 cyklistów. Pierwszy na mecie zgłasza się James Moore na 73-kilogramowym (niektóre źródła podają, że 17-kilogramowym) welocypedzie z oponami z pełnej gumy i łożyskami kulkowymi w piastach.

1870 r. Wielkie koła
Chęć coraz szybszego przemieszczania staje się inspiracją dla Starley?a, który konstruuje bicykl z wielkim przednim kołem i małym tylnym, nazwanym pogardliwie "penny-farthing", od nazw pensówki i o wiele mniejszej ćwierć pensówki.

1871 r. Szprychy
W. H. J. Grout, jako pierwszy wprowadza gwintowane szprychy.We wrześniu 1871 r. James Starley rozpoczyna seryjną produkcję bicykli "Ariel Cycle" z wielkim przednim kołem. Rower był w całości wykonany z metalu, ważył około 23 kg i kosztował 8 funtów. Średnica przedniego koła, zaplecionego promieniście stalowym drutem, była ograniczona jedynie długością nóg rowerzysty. Starley wraz ze wspólnikiem Williamem Hillmanem, aby wykazać zalety swoich bicykli, pokonują trasę ponad 160 km, z Londynu do Coventry w ciągu jednego dnia. Było to nie lada wyczynem wziąwszy pod uwagę małą stabilność tego pojazdu. Ponieważ cyklista siedział prawie bezpośrednio nad kołem, sprawiało to, że kierowanie bicyklem wymagało wprawy i było niebezpieczne. Zdarzały się wypadki śmiertelne po locie nad kierownicą przy najechaniu na przeszkodę lub próbie gwałtownego hamowania. Aby zapobiec ofiarom śmiertelnym, próbowano "obrócić" rower przez przeniesienie na przód małego koła (amerykański model Star), ale tym razem cyklista leciał na plecy przy ostrym ruszaniu. Kolejnym pomysłem na zwiększenie bezpieczeństwa i prędkości było zastosowanie przekładni łańcuchowej w bicyklu Kangaroo.

1874 r. Słoneczko
Jon Starley, bratanek James?a Starley?a, zastępuje szprychy wykonane z jednego kawałka drutu, przeplatane przez otwory w piaście i obręczy, pojedynczymi szprychami z nyplami.

1875 r. Stalowe obręcze
Koła bicykli definitywnie przestają być drewniane, brytyjska firma Coventry Machinists Co. wprowadza do produkcji stalowe obręcze kół.

1877 r. Trzy krzyże
Dotychczas stosowane zaplatanie kół na słoneczko powodowało, że koła były mało sztywne, zwłaszcza te o dużych rozmiarach. Aby temu zaradzić, Starley zakłada szprychy stycznie do piasty czyli tak, jak to robimy dzisiaj (popularne zaplatanie na trzy krzyże).

1885 r. Rover rower
Starley widzi rower jako sposób na wędrowanie (roving). Odtąd rowery produkowane przez spółkę zawiązaną z Williamem Suttonem w 1877 r., nazywane są "Rover". Ponieważ produkty Starley?a i Satton?a cieszyły się popularnością również w Polsce, ich nazwa została spolszczona-i stąd wywodzi się nasz "rower".
W tym roku nastąpił wielki przełom. John Kemp Starley wymyśla "Rover Safety Cycle". Konstrukcja miała zbliżonej wielkości koła, łańcuchowy napęd tylnego koła, wygodne siodełko, rączki na kierownicy i co najważniejsze-ramę o kształcie diamentowym, zbliżonym do dzisiejszych klasycznych ram. Na rowerze osiągało się średnią prędkość 22 km/godz., a ważył 18 kg.

1888 r. Pneumatyczne ogumienia
Dr John Dunlop, weterynarz z Belfastu, wykonał dla swojego synka pneumatyczne opony. Wykorzystał do tego celu kawałek gumy i płótna lnianego. Początkowo cykliści podchodzili sceptycznie do "powietrznego koła", dopiero zwycięstwo Williama Hume?a w wyścigu torowym (18 maja 1889 r.) w Belfaście przyczyniło się do rozpowszechnienia wynalazku. Trzy lata później Francuzi Edouard i André Michelin wynajdują dętkę z zaworem. W 1897 dr George v. Seidlists z Monachium opatentowuje wentyl do pneumatyków.

1900 r. Piasta wolnobiegowa
Niemiecka firma Fichtel & Sachs wypuszcza na rynek pierwszą piastę wolnobiegową z hamulcem nożnym, od 1903 roku nazwaną piastą "torpedo".

1902 r. Piasta z przekładnią planetarną
Dwaj Anglicy: Henry Sturmey i James Archer opatentowali piastę z wewnętrzną przekładnią. Początkowa miała dwa biegi, później trzy. Od powstania bezpiecznego roweru Starley?a zasadnicza idea nie uległa zmianie. Nawet rowery fullsuspension nie są nowością, gdyż konstrukcje z podatnym zawieszeniem powstawały jeszcze przed wynalezieniem ogumienia pneumatycznego, żeby jazdę po dziurawych drogach uczynić wygodniejszą. Kto wie, może gdyby nie Dunlop, to mielibyśmy już idealnie działający system zawieszenia. Dalszy rozwój roweru to specjalizacje konstrukcji na pojazdy użytkowe, szosowe, turystyczne, górskie, zjazdowe itp. oraz doskonalenie geometrii, które trwa nadal.

A jaki będzie rower w przyszłości? Pewnie będzie posiadał komputer pokładowy, który będzie sterował pracą całego zawieszenia w zależności od rodzaju nawierzchni oraz pracą automatycznej skrzyni biegów wykonanej na kształt 14-biegowej piasty Rohloffa i umieszczonej w suporcie.

Tekst: Piotr Jaworski i Marcin Wielkiewicz przy moralnym i fachowym wsparciu Łukasza Cybulskiego, zdjęcia: Miłosz Kędracki, Janusz Maniak, Marcin Wielkiewicz, Shimano

Dodano: 2005-07-12

Autor: bikeBoard

Tagi: historia roweru

Reklama


Aktualny numer

Piszemy m.in.

    Piszemy m.in. o:
  • lekkie koła do maratonu
  • Road Tour 2019
  • Andy - Apu Wamani
  • testujemy: Fulle XC, Ghost Kato 3.9 AL, KTM X-Strada 20, Trek Madone SLR 9 Disc eTap,Merida Silex 200, Scott Ransom 920